Bornova Çocuk Dünyası

Macera parkuru olarak tasarlanan yapı, başı ve sonu olan bir keşif dünyası, aynı zamanda her köşe dönüşünde sürprizler sunan bir serüven ortamıdır.

Bornova Çocuk Dünyası

Ödüllü Proje

Çocukken oyun oynamak hiç bitmesin isterdik. Oyuna başlamak ne kadar keyifliyse bitişi de bir o kadar mutsuz etmiştir bizleri. Defalarca sıkılmadan oynadığımız oyunlar olduğu gibi bazen de sıkılıp oyunu ve mekânı değiştirmek isteyebilirdik. Dünyayı keşfettiğimiz en keyifli hayal dünyası olan “oyunu” her çocuk için daha uzun ve bitmeyen bir deneyim gibi ele almak projenin ana fikrini oluşturur. Proje, başta Bornova ve İzmir olmak üzere bölgedeki tüm çocukların yaşamlarını zenginleştirici bir mekân, çocuklar, okullar ve aileleri için merak, yaratıcılık ve öğrenmeyi destekleyen katılımlı programlar ve sergiler sağlayan bir ortamdır. Kent için alternatif cazibe noktası olmaya aday bir merkez yaratmayı hedefleyen proje, Bornova Çocuk Dünyası Mimari Proje Yarışması’nda ikincilik ödülüne değer görülmüştür.

İşveren

Bornova Belediyesi

Yer

Bornova, İzmir

Alan

7.290 m²

Yıl

2016

Tür

Eğitim, İç Mekan

Durum

Yarışma

Tasarım

Emre ŞAVURAL, Mimar
Fatih YAVUZ, Y. Mimar
Seden Cinasal AVCI, Mimar (SCRA)
Ramazan AVCI, Mimar (SCRA)
İbrahim YAVUZ, Mimar
Yücel Hüseyin SALA, Mimar
Baran EKİNCİ, Mimar

Proje Ekibi

Özlem KURTÇU, Mimarlık Öğrencisi
Zeynep DEMİRHAN, Mimarlık Öğrencisi
Su SARIHAN, Mimarlık Öğrencisi

Zafer KINACI, İnşaat Mühendisi
Kemal OVACIK, Elektrik Mühendisi
Bahri TÜRKMEN, Makine Mühendisi
Mehmet ÇIKRIK, Peyzaj Mimarı
Doç. Dr. Neslihan AVCI, Çocuk Gelişim Uzmanı

“Oyun araştırmanın en üst biçimdir.”
Albert Einstein

Oyun: Çocukların Gelişme ve Öğrenme Yolu
Çocukluk kendine özgü gereksinim ve özellikleri olan özel bir dönemdir. Bu gerçeğin kabulü ve bunun özel bir bağlamda ele alınması, çocuklara sağlanan hizmetlerin hak temelli ve kaliteli olmasında en önemli koşuldur. Çocuk haklarının en önemlilerinden olan oyun ve boş zamanları değerlendirme, kültürel ve sanatsal faaliyetlere katılım hakkı, aynı zamanda uluslararası yazında çocukluk dönemi için temel gereksinim olarak ele alınır. Yetişkinlerden farklı olarak çocuklar dünya hakkındaki deneyimlerini keşif ve deneyimsel öğrenme süreçleri olan “oyun” yoluyla geliştirirler.

Parkur: Keşif, Eğlence, Öğrenme

Keşif, eğlence ve öğrenme araçlarını bünyesinde barındıran sürekli bir mekân olarak kurgulandı. Başlangıç ve bitişin birbirine karıştığı, tüm deneyim ve oyun alanlarının döngüsel bir kurgu içinde çocuklarla buluştuğu bir mekân olarak ele alındı. Parkur, başı ve sonu olan bir keşif dünyası, aynı zamanda her köşe dönüşünde sürprizler sunan bir serüven alanıdır. Parkur üçüncü boyutta zemin (0.00) ve birinci kat (+4.00) arasında hareket ederek bir süreklilik içinde bilişsel deneyim, psikomotor gelişim ve sosyal gelişim alanları üzerindeki aktiviteleri ve bunların alt mekânlarını örgütler.

Çocukların gelişme ve öğrenme yoludur oyun. Oyun ve çocuk eğlence mekânları çocukların gelişme ve öğrenme haklarını teslim etme, mutlu ve eğlenceli bir çocukluk geçirme noktasında paha biçilmez olanaklar sunar.

Parkurun Hacimsel Hareketi
Parkurun üçüncü boyuttaki hareketleri çocuklara mekânsal deneyimler sunarken, aynı zamanda dış mekânda tanımlı alanlar ile yükseldiği noktaların altında açık ve kapalı mekânlar tarifler. Örneğin giriş alanına açılan yönetim birimleri parkurun +4.00 kotuna yükselmesi sonucu altında oluşan hacimlere yerleşir. Yapının ritmik taşıyıcı sistemi, dış mekânlarda hacim ve sınırları tarifleme görevini üstlenir.

Kesişimler, Alternatifler
Parkurda güzergâh boyunca mekânlar kesişir, alternatif güzergâhlar ile çocukların sıkıldıklarında oyun ve aktivitelerine ara vermesine olanak sağlanır. Bu güzergahta çocuklar dış mekâna da çıkabilirler; buraları, çocukların aileleri ile karşılaşabildikleri mekânlardır aynı zamanda. Kafeterya ve çok amaçlı salon sahne kotunda birleşebilmekte, böylelikle mekânlar ayrı ayrı ve bir arada alternatifli olarak kullanılabilmektedir.

Farklı Yaş Grupları Bir Arada

Parkur üzerindeki aktiviteler yaş gruplarının fiziksel özellikleri gözetilerek tasarlansa da tüm yaş gruplarının bir arada olabilmeleri için mekanlar yaş gruplarına göre özelleştirilmedi. “Yakınsal gelişim alanı” kuramına uyarlı olarak tüm yaş grubu çocukların yollarının kesişmesi ve bu durumun öğrenme süreçlerine katkı sağlaması hedeflendi. Gerektiğinde ebeveynlerin de çocuklarına eşlik edebilecekleri bir mekânsal kurguda ilerleyen parkura engellilerin katılımı, dolaşım çekirdekleri üzerinden sağlandı.

Macera Parkuru

Macera parkuru zemin kotta giriş ve sergi alanını saracak şekilde aynı zamanda kontrollü bir geçişe olanak verecek şekilde hareketine başlar. Çocuklar atölyeler ile birlikte tırmanma pistleri ve kaydıraklar bulunan eğimli bir yüzey üzerinden +4.00 kotuna ulaşırlar. Fiziksel aktiviteler ile başlayan deneyim +4.00 kotunda öğrenme ve deneyim mekânları dizisi ile devam eder. Bilişsel deneyim, psikomotor gelişim ve sosyal gelişim alanları üzerindeki deneyim, paylaşım ve fiziksel aktivite, parkur sonundaki kaydırak ve sonundaki top havuzunda tamamlanır. İstenirse aktivite döngüsü yeniden başlar.

Mümkün olan en üst düzeyde “optimal gelişim”, çocukları sınırlamak yerine destekleyen, özgürleştirici, eğlenceli, keşifsel öğrenme süreçleri içeren mutluluk garantili oyun temelli yaşantılar ile olanaklıdır.

Çeperlerde Daha Fazla Deneyim Alanları
Yapı arsanın kuzeyine yerleştirilerek, güneydeki okul parseli ile arada bir kamusal alan yaratıldı. Bornova Çocuk Dünyası ile bu okul arasındaki kamusal alanda, yapının kullanım saatleri dışında da çocuklar için daha fazla deneyim alanı ve aktif bir yaşam kurgulandı. Yapının ana girişi buradan kurgulanarak zengin dış mekân kullanımlarıyla bütünleşmesi sağlandı. Bu mekân boyunca uzanan ve fiziksel aktivite alanlarını örgütleyen strüktür ile güney sınırı tutan bir ara yüz oluşturuldu. Batı çeperindeki park alanları yapının bu çeperde yerden yükseltilmesi ile zeminde sürekli bir şekilde tutulabildi. Macera patikasının zemininde önerilen şeffaf yüzeyler ile çocukların deneyimleri zenginleşti, iç ve dış mekânda geçirgenlik artırılarak süreklilikler sağlandı.