Aksaray Meydanı, Yeraltı Çarşısı ve kentsel çevresinin sosyal, tarihsel ve kültürel hafızasını yeniden kurmaya yönelik kapsamlı bir kentsel iyileştirme yaklaşımı geliştirilmiştir. Böylelikle hem Pertevniyal Valide Sultan Camisi ve çevresindeki kültürel varlıkların özgün kimliği görünür kılınır, hem de Aksaray Yeraltı Çarşısı’nın mekânsal ve kentsel potansiyeli açığa çıkarılır.
VATAN VE MİLLET KESİŞİMİNDE
Aksaray Meydanı, İstanbul’un Fatih ilçesinde, Vatan Caddesi ile Millet Caddesi’nin kesişim noktasıdır. Kent içi ulaşım ağlarının kesiştiği bu alan, bulvar ve viyadüklerin yanı sıra tramvay hattı ile metro hattının buluştuğu bir kentsel mekândır. Meydan yalnızca bir ulaşım düğümü değil, aynı zamanda çevresindeki tarihi yapılarla da dikkat çekmektedir. Özellikle 19. yüzyılda Balyanlar’ın tasarladığı eşsiz eser Pertevniyal Valide Sultan Camisi, meydanın kültürel belleğindeki en önemli yapıdır
KALDIRILAN VİYADÜKLER, RAHATLAYAN MEYDAN
İstanbul Tarihi Yarımada Ulaşım Master Planı kapsamında kaldırılması planlanan mevcut viyadüklerin yerine oluşacak açık alan yeniden düzenlendi. Viyadüklerin taşınması ile yalnızca fiziksel engeller ortadan kaldırılmakla kalmadı, aynı zamanda kentsel ölçekte önemli bir görsel ve işitsel bariyer de çözüldü. Bu müdahale sayesinde, Pertevniyal Camisi’nin algısı güçlendi, çevresindeki tarihi katmanlar yeniden görünür oldu. Mevcut tramvay hattının güzergâhı da meydanda kamusal alan sürekliliğini destekleyecek şekilde yeniden düzenlendi.
DOKUYU GÖRÜNÜR KILMAK
Aksaray Meydanı, çevresindeki tarihi dokunun yaya ve transit geçişlerde algılanmasını engelleyen öğelerden arındırıldı, nitelikli bir kentsel çevre oluşturuldu. Böylelikle hem Aksaray Yeraltı Çarşısı hem de Pertevniyal Valide Sultan Camisi ve çevresindeki kültürel varlıkların özgün kimliği görünür kılındı.
KOTLARI YENİDEN DÜZENLEMEK
Halihazırda meydanın dört noktasından sınırlı ve kapalı girişlerle erişilen Aksaray Yeraltı Çarşısı’nın dışarıdan algılanamayan, yer yer zayıf mekânsal niteliği yapılan yenilemeyle iyileştirildi ve çarşı kent yaşamına yeniden dahil edildi. Çarşının inşası sırasında cadde zemin kotunun yükselmesi, özellikle caminin algılanma ve erişilebilirliğini büyük ölçüde sınırlandırmaktaydı. Tasarım yaklaşımının merkezine kotların yeniden düzenlenmesi bir hedef olarak kondu ve Pertevniyal Camisi’nin önünde çökertilmiş bir avlu oluşturuldu. Bu avlu, camiyi hem görünür kılmakta hem de meydanla fiziksel – görsel bir bağ kurarak tarihi yapıyı kentsel yaşama katmaktadır.
CANLI BİR YERALTI ÇARŞISI
Yeraltı çarşısının iç mekân organizasyonu ise tamamen yeniden ele alındı. Tek katlı mevcut ticari birimler kaldırıldı ve iki döşeme arasında serbest planlı, geçirgen ve esnek kullanımlı ticari ve kültürel birimler tasarlandı. Bu dönüşüm sayesinde çarşı, yalnızca bir alışveriş alanı olmaktan çıkarak kentliyle etkileşim kuran, geçirgen, açık bir kamusal mekân haline geldi. Aynı tasarım yaklaşımı ve dili, bulvarın karşı yakasında da uygulandı ve böylece çarşıya hem kuzey hem güney yönden engelsizce ve algılanabilir bir rahatlıkla erişim sağlandı.
